عبد الحسين شهيدى صالحى

235

تفسير و تفاسير شيعه ( فارسى )

نسخه‌اى در كتابخانهء آية الله مرعشى قم در دو مجلد ( شماره‌هاى 1278 ، 7473 ) و پنج نسخه در كتابخانهء آستان قدس رضوى ( شمارهء 11162 ) . اين تفسير نخستين بار در 1274 ق در بمبئى و در حاشيهء تفسير الصافى چاپ سنگى شده و در تهران مستقلا چاپ و منتشر گرديده است . تفسير اصفى بوسيلهء سيد حسن مظاهر امروهوى به زبان اردو ترجمه شده است ؛ 2 ) تفسير المصفى ، كوچكترين تفسير فيض كاشانى است كه خلاصه‌اى از تفسير اصفى و مانند دو تفسير قبلى او بيشتر متكى بر احاديث و روايات ائمهء اطهار ( ع ) مىباشد . منابع : الاعلام ، 5 / 290 ؛ ايضاح المكنون ، 1 / 54 ؛ تنقيح المقال ، 2 / 54 ؛ الذريعة ، 15 / 5 ؛ الروضة النضرة ، 491 ؛ ريحانة الادب ، 4 / 369 ؛ فهرست الفبائى كتابخانهء مركزى آستان قدس ، 378 ؛ فهرست كتابخانهء آية الله مرعشى قم ، 3 / 158 ؛ معجم المؤلفين ، 8 / 187 ؛ مؤلفين كتب چاپى فارسى و عربى ، خانبابا مشار ، 5 / 799 ؛ هدية العارفين ، 2 / 6 . تفسير القرآن الكبير ، از شيخ محمد كاظم طالقانى قزوينى ( م 1094 ق ) از شيوخ علماى شيعه در عصر صفوى و از مدرسين حوزهء علميهء قزوين ، فقيه و مفسر علوم اسلامى و فنون عربى . تفسير را از علماى عصر خود مانند شيخ بهائى و مير باقر داماد و مير فندرسكى و ديگران اخذ كرد و جامع علوم عقلى و نقلى بود . مفسر اثر خود را به عربى پس از ذكر احاديث در شرح و بيان بعضى از آيات شريفهء قرآن با مسائل فلسفى و عرفانى آميخته و به طرز مستحسنى تفسير نموده است كه ميتوان سبك وى را در اين تفسير جمع بين احاديث نبوى و ائمهء اطهار ( ع ) و تفسير قرآن با قرآن و بحثهاى فلسفى و عرفانى و ادبى و كلامى خواند كه در نوع خود كم‌نظير است . اين تفسير در چند مجلد بزرگ است كه بعضى از مجلدات آن نزد حفيد وى ميرزا ابو تراب شهيدى قزوينى بوده و در تفسير خود از آن بهره گرفته است .